BDnF, la fabrique à BD

Analyse door Appcracy

Als je ooit hebt gedroomd om je eigen stripverhaal te maken, dan is BDnF, la fabrique à BD de perfecte app voor jou. Deze handige applicatie, ontwikkeld door de Bibliothèque nationale de France, stelt je in staat om je creativiteit de vrije loop te laten en je eigen stripverhalen te creëren, zonder dat je enige ervaring in tekenen nodig hebt.

Waar ik op let voordat ik begin

Bij een app om strips te maken, kijk ik niet alleen naar de hoeveelheid creatieve mogelijkheden. Minstens zo belangrijk is of ik snel een idee kan uitwerken, of de bediening past bij het apparaat dat ik gebruik en of het resultaat aansluit bij mijn doel. Een korte strip voor thuis vraagt iets anders dan een opdracht voor de klas of een zorgvuldig getekend verhaal dat ik als portfolio wil bewaren.

BDnF is een gratis stripapp van BnF, bedoeld voor wie verhalen in beeld wil vertellen. De app is uitgebracht op 23 januari 2020 en de huidige versie is 2.12. Je vindt hem terug in de categorie strips; de leeftijdsclassificatie is PEGI 3. Er zijn meer dan honderdduizend installaties. Voor Android is versie 6.0 of hoger nodig. Dat maakt de app het overwegen waard voor gezinnen, beginnende makers en leerkrachten die een laagdrempelig creatief project zoeken.

De belangrijkste keuze is wat voor soort maker je bent. Wil je vooral tekenvaardigheid oefenen, dan is een tekenapp met een vrij canvas waarschijnlijk geschikter. Wil je scènes en tekst samenbrengen tot een leesbaar stripverhaal, dan sluit BDnF beter aan op die opdracht. Ik zie het dus niet als vervanging voor elk tekenprogramma, maar als een hulpmiddel om het stripformaat als vertelvorm te verkennen.

Een krachtige tool voor alle leeftijden

Met BDnF, la fabrique à BD kun je eenvoudig en intuïtief strips maken. De app is ontworpen om gebruiksvriendelijk te zijn voor zowel kinderen als volwassenen. Het heeft een schat aan functies die je in staat stellen om je verhaal tot leven te brengen met behulp van een breed scala aan sjablonen, personages en achtergronden. Het is alsof je je eigen stripstudio in je zak hebt!

Waar de app in de praktijk uitblinkt

De kracht van een stripmaker zit voor mij vooral in de verbinding tussen beeld en verhaal. Een paneel dwingt je een moment te kiezen; de volgorde van de panelen bepaalt vervolgens hoe de lezer de gebeurtenis begrijpt. Dat maakt BDnF interessant voor iemand die wel een idee heeft, maar nog zoekt naar een manier om het in scènes op te delen. Begin met een eenvoudig begin, een verandering en een afloop. Pas daarna is het zinvol om elk vak verder aan te kleden.

Een bruikbare aanpak is eerst de dialoog en de handeling per paneel te noteren, desnoods heel ruw. Daarmee voorkom je dat je veel tijd steekt in decoratie voordat duidelijk is wat de scène moet vertellen. Bij een korte grap kan één verandering in het laatste vak genoeg zijn; bij een langer verhaal helpt het om een paar scènes te plannen en te controleren of de lezer zonder uitleg begrijpt wat er gebeurt. Die werkwijze is nuttig voor beginners, maar ook voor volwassenen die een creatief idee snel tastbaar willen maken.

In een alledaags scenario kan een ouder samen met een kind een verhaal maken over iets kleins dat die dag gebeurde: een verloren handschoen, een onverwachte regenbui of een huisdier dat op onderzoek uitgaat. Het kind bedenkt wat er gebeurt, terwijl de volwassene helpt de gebeurtenissen in een logische volgorde te zetten. Zo wordt de app niet alleen een tekenactiviteit, maar ook een aanleiding om te praten over personages, oorzaak en gevolg en hoe je een verhaal begrijpelijk maakt.

Creativiteit zonder grenzen

Wat deze app echt geweldig maakt, is de onbeperkte creatieve mogelijkheden die het biedt. Gebruikers kunnen kiezen uit een verscheidenheid aan panelen en lay-outs, en zelfs hun eigen afbeeldingen importeren om hun verhaal uniek te maken. Of je nu een korte strip wilt maken of een episch avontuur, BDnF, la fabrique à BD heeft de tools die je nodig hebt.

Die vrijheid werkt het best wanneer je jezelf een kleine opdracht geeft. Een beperkte scène, een vast aantal momenten of één duidelijke hoofdpersoon maakt het makkelijker om keuzes te maken dan wanneer je meteen een groot avontuur probeert te bouwen. Voor een schoolopdracht kan een leerling bijvoorbeeld een gebeurtenis uit een boek omzetten in enkele panelen. Een docent kan de groep laten focussen op perspectief of dialoog, in plaats van iedereen tegelijk op tekenkwaliteit te beoordelen.

Het importeren van eigen afbeeldingen biedt een andere route dan alles zelf tekenen. Dat kan handig zijn wanneer je een foto of zelfgemaakt beeld als uitgangspunt wilt gebruiken, maar het verandert ook de aard van de opdracht: je bent dan bezig met het combineren van materiaal en verhaal, niet uitsluitend met tekenen. Ik zou daarom vooraf bedenken welke beelden echt iets toevoegen en ze doelgericht gebruiken. Te veel verschillende stijlen kunnen een strip onrustig maken, terwijl een terugkerende achtergrond of een herkenbaar personage juist samenhang geeft.

Bovendien is de app uitgerust met een breed scala aan tekengereedschappen waarmee je jouw personages en scènes kunt personaliseren. Van potloden en penselen tot stickers en tekstballonnen, de mogelijkheden zijn eindeloos. En het beste van alles is dat je je creaties kunt delen met vrienden of zelfs kunt afdrukken om je eigen fysieke stripboek te maken.

Voor een eerste project is het verstandig de tekstballonnen kort te houden. Lange zinnen nemen in een strip snel de aandacht weg van de afbeelding en kunnen het lezen stroef maken. Ik zou ook geregeld bekijken of de volgorde van de panelen vanzelf spreekt: als een lezer moet raden waar hij eerst naar moet kijken, is een eenvoudige herindeling vaak nuttiger dan nog meer versiering. Dat zijn kleine keuzes, maar juist daarmee wordt een zelfgemaakte strip prettiger om te volgen.

De mogelijkheid om een creatie te delen of af te drukken maakt het resultaat bruikbaar buiten het scherm. Voor een klasproject kan een afdruk bijvoorbeeld helpen om verhalen naast elkaar te bekijken en er samen over te praten. Voor thuis is delen met vrienden een laagdrempelige manier om reacties te krijgen. Ik zou wel eerst controleren of de tekst leesbaar blijft en of de pagina’s er in de gekozen vorm overzichtelijk uitzien; een ontwerp dat op een scherm prettig oogt, moet ook als afdruk goed te volgen zijn.

Wanneer een andere app beter past

Niet iedere stripmaker heeft hetzelfde doel. Wie vooral vrij wil schetsen, lagen wil verfijnen of een eigen tekenstijl stap voor stap wil ontwikkelen, heeft waarschijnlijk meer aan een algemene tekenapp. Wie vooral bestaande strips wil lezen, zoekt eerder een digitale stripbibliotheek dan een maaktool. En wie een eenvoudige fotocollage wil samenstellen zonder de structuur van panelen en verhaal, kan met een gewone collage-app sneller klaar zijn.

BDnF past juist bij het tussengebied: je wilt een verhaal vertellen en hebt baat bij een stripachtige opzet, maar je wilt niet eerst een volledig beeldbewerkingsproces leren. De afweging is dat een gestructureerde maakomgeving je op weg helpt, maar niet dezelfde vrijheid of precisie hoeft te bieden als gespecialiseerde tekensoftware. Voor professioneel illustratiewerk of intensief tekenen zou ik daarom eerst bepalen of de beschikbare bediening en gereedschappen aansluiten bij mijn manier van werken.

Ook het apparaat en de situatie tellen mee. Een strip bedenken met een kind aan tafel vraagt om een overzichtelijke, gedeelde activiteit; een snelle opdracht onderweg vraagt juist om weinig voorbereiding. Op een kleiner scherm kan het bovendien prettiger zijn om een kort project te maken dan om een ingewikkelde pagina met veel details te bewerken. Als je vooral nauwkeurig wilt tekenen, is het verstandig vooraf te bedenken of je huidige toestel en invoermethode comfortabel genoeg zijn.

Gebruiksvriendelijk en toegankelijk

Wat ik echt waardeer aan deze app, is hoe toegankelijk en gebruiksvriendelijk het is. Zelfs als je nog nooit eerder een strip hebt gemaakt, leidt de app je stap voor stap door het proces. De interface is intuïtief en gemakkelijk te navigeren, waardoor je je kunt concentreren op wat echt belangrijk is: je verhaal.

Voor een beginner betekent toegankelijkheid niet dat elk verhaal vanzelf goed wordt. De lastigste stap is vaak niet een knop vinden, maar kiezen wat je weglaat. Als een scène te veel personages, tekst of gebeurtenissen bevat, kan de lezer de kern missen. Ik raad aan het eerste verhaal klein te houden en daarna pas extra scènes toe te voegen. Zo leer je tijdens het maken welke onderdelen voor jouw idee werkelijk nodig zijn.

Voor gebruik in de klas zou ik de opdracht ook concreet afbakenen: bijvoorbeeld één gebeurtenis navertellen of een personage een probleem laten oplossen. Dat helpt leerlingen om aan het verhaal te werken in plaats van alleen zoveel mogelijk elementen toe te voegen. De app kan zo een hulpmiddel zijn voor creatief schrijven en beeldverhaal, maar de begeleiding van de leerkracht blijft belangrijk als het doel is om een specifieke vaardigheid te oefenen.

Een praktische vraag is of je zonder tekenervaring kunt beginnen. Naar mijn oordeel is dat precies een van de aantrekkelijke kanten: je hoeft geen volleerd tekenaar te zijn om een verhaal in stripvorm te proberen. Wie juist wil leren tekenen, moet de app eerder zien als aanvulling dan als vervanging voor gerichte tekenoefeningen. De andere vraag is of de app bij ieder soort project past. Voor een korte, visuele vertelling wel; voor een uitgebreide illustratieopdracht of een strip die volledig op verfijnd handwerk leunt, kan een ander soort gereedschap beter aansluiten.

Bovendien is de app gratis te downloaden, wat betekent dat iedereen de kans heeft om hun innerlijke striptekenaar te ontdekken zonder zich zorgen te maken over hoge kosten. Dit maakt het een geweldige optie voor scholen en educatieve instellingen die creatieve projecten willen stimuleren.

Gratis beginnen verlaagt de drempel om een idee uit te proberen, maar de tijd die je in een project steekt, blijft een afweging. Een leerkracht kan de app eerst inzetten voor een kleine proefopdracht voordat er een grotere klasactiviteit omheen wordt gebouwd. Thuis kun je beginnen met één korte strip en daarna beslissen of je vaker zulke verhalen wilt maken. Die aanpak voorkomt dat een creatief experiment meteen een omvangrijk project wordt.

Wie van een andere maakapp overstapt, hoeft niet per se zijn hele werkwijze om te gooien. Het helpt om eerst één afgerond verhaal te maken en te kijken of de paneelindeling, tekst en beschikbare creatieve keuzes bij je passen. Gebruik je normaal een vrij tekenprogramma, dan kan de overgang naar een stripgerichte aanpak juist betekenen dat je vooraf meer nadenkt over de volgorde van gebeurtenissen. Dat is geen nadeel als je verhaalstructuur wilt oefenen, maar wel extra denkwerk als je alleen een losse illustratie wilt maken.

De versiegeschiedenis en de leeftijdsclassificatie geven bovendien praktische context bij de keuze. De huidige versie is 2.12, en PEGI 3 maakt de app geschikt om als gezinsvriendelijke creatieve optie te overwegen. Dat is geen belofte dat elke activiteit zonder begeleiding voor elk kind ideaal is: bij jonge makers kan samen een verhaal bedenken en keuzes bespreken de ervaring juist leuker en begrijpelijker maken. De app is beschikbaar voor Android vanaf versie 6.0.

Voor wie ik deze stripmaker zou kiezen

Ik zou BDnF aanraden aan nieuwsgierige beginners, gezinnen die samen een verhaal willen maken en leerkrachten die een visuele schrijfopdracht zoeken. Ook voor iemand die geregeld ideeën heeft maar vastloopt zodra die op papier moeten, kan de stripvorm helpen: scènes en panelen geven het verhaal een concrete structuur. De gratis toegang maakt het bovendien een redelijke keuze om eerst uit te proberen voordat je besluit of een uitgebreidere creatieve toepassing nodig is.

Ik zou eerder een alternatief kiezen als mijn hoofddoel digitaal stripmateriaal lezen, een illustratie met veel detail afwerken of zo vrij mogelijk tekenen is. Ook wie niet graag een verhaal in afzonderlijke scènes opdeelt, haalt mogelijk minder uit een stripgerichte app. De beste keuze hangt dus niet af van welke app de meeste mogelijkheden lijkt te hebben, maar van de vraag of je wilt tekenen, lezen, ontwerpen of vertellen.

Mijn oordeel na het afwegen

Of je nu een doorgewinterde striptekenaar bent of een beginner die net begint, BDnF, la fabrique à BD biedt een indrukwekkende set tools en functies die je creativiteit zullen inspireren. Dus waar wacht je nog op? Duik in de wereld van stripverhalen en laat je verbeelding de vrije loop met deze fantastische app!

Mijn aanbeveling is wel iets gerichter: zie het als een uitnodiging om een verhaal in panelen uit te proberen, niet als de vanzelfsprekende keuze voor elk tekenproject. Begin met een klein idee, houd de dialoog beknopt en let op de leesvolgorde. Als je vooral samen wilt maken of een schrijfopdracht visueel wilt uitwerken, is dat een sterke reden om de app te proberen. Zoek je vooral verfijnde tekencontrole of een plek om strips te lezen, dan past een andere categorie waarschijnlijk beter.

Lees deze recensie in andere talen

BDnF, la fabrique à BD DEBDnF, la fabrique à BD FRBDnF, la fabrique à BD PTBDnF, la fabrique à BD ESBDnF, la fabrique à BD ITBDnF, la fabrique à BD THBDnF, la fabrique à BD AR